Rượu vang Ý: có gì mà mê đắm?

Cho dù không phổ biến ở Việt Nam như rượu vang Pháp nhưng ít người biết rằng chính Ý mới là quốc gia xuất khẩu nhiều rượu vang nhất thế giới theo số liệu năm 2020. Đây cũng là nơi rượu vang khởi nguồn hành trình phổ biến khắp Châu Âu cách đây hơn 4000 năm. Trong bài viết này, chúng ta hãy cùng tìm hiểu những đặc điểm thú vị của rượu vang Ý nhé.

1. Lịch sử của rượu vang Ý

Tại Châu Âu, rượu vang lần đầu tiên được người Hy Lạp hoàn thiện kỹ thuật sản xuất từ những năm 800 TCN. Sau đó chính người La Mã, đế chế nắm quyền cả Châu Âu, trong đó có cả Hy Lạp, đã đem kỹ thuật sản xuất rượu vang đi khắp Lục Địa Già.

Đến thế kỷ thứ IV, khi Châu Âu chịu sự ảnh hưởng của Cơ Đốc Giáo, rượu vang tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong các nghi lễ và những tu sĩ trở thành những nghệ nhân sản xuất rượu vang tài ba. Nước Ý tiếp tục đóng vai trò hoàn thiện quy trình, kỹ thuật và sản xuất rượu vang cho đến khi thức uống trở thành thức uống bình dân và được thương mại hóa khắp thế giới.

Rượu vang Ý: có gì mà mê đắm?
Những bình rượu làm bằng đất nung thời La Mã Cổ Đại

2. Rượu vang Ý có gì đặc biệt?

Với lãnh thổ trải dài trên nhiều vĩ độ, sự phong phú về thổ nhưỡng và khí hậu của bán đảo Ý đã tạo điều kiện sinh trưởng cho hơn 2000 giống nho địa phương, trong đó có nhiều giống nho cổ sắp tuyệt chủng. Ý là đất nước có mức độ đa dạng hàng đầu thế giới về giống nho làm rượu vang.

Nhiều giống nho bản địa có chất lượng tuyệt hảo như Sangiovese, Barbera, Nebbiolo và Montepulciano, không hề thua kém các giống nho nổi tiếng của Pháp.

Nếu rượu vang Pháp nổi tiếng về quy chuẩn trong quy trình chế biến và các giống nho thì rượu vang Ý là được yêu thích về sự đa dạng về giống nho và hương vị mộc mạc, đấy bí ẩn. Không dừng lại ở đó, với sự phổ biến của món ăn Ý trên khắp thế giới, rượu vang Ý là thành tố cuối cùng hoàn thiện một bữa ăn kiểu Ý đúng điệu.

Xem thêm: 12 quy tắc thưởng thức rượu vang tại nhà

3. Rượu vang Ý được xếp hạng ra sao?

Rượu vang Ý có hệ thống đánh giá chất lượng riêng chuẩn quốc gia. Theo đó chúng ta có 4 mức xếp hạng như sau:

VDT: Vino da Tavola: đây là nhóm những chai vang bình dân, uống hàng ngày, có giá vừa phải và được bày bán trong các siêu thị.

IGT: Indicazione Geografica Tipica: là nhóm những loại rượu vang có chất lượng cao hơn một chút, quy định rõ hơn về vùng sản xuất.

DOC: Denominazione di Origine Controllata: đây là nhóm những loại rượu vang chất lượng cao, được quy chuẩn về giống nho được trồng tại một khu vực địa lý cụ thể.

Ví dụ: rượu vang dán nhãn Chianti sẽ bao gồm tất cả các chai đều được sản xuất bằng giống nho của vùng núi Chianti của xứ Toscana.

Rượu vang Ý: có gì mà mê đắm?
Những chai Chianti lừng danh

DOCG: Denominazione di Origine Controllata e Garantita: đây là nhóm những loại rượu vang được xếp hạng cao nhất, quy định nghiêm ngặt hơn nữa về chất lượng. Không chỉ quy chuẩn về địa lý mà chỉ những giống nho bản địa nhất định mới được chấp nhận.

Ví dụ: rượu vang Brunello di Montalcino là rượu được sản xuất ở vùng Montalcino bằng giống nho bản địa Brunello.

Tuy nhiên, ở Ý cũng có những nhà làm rượu vang mang tiêu chuẩn IGT nhưng chất lượng không hề thua kém DOC hay DOCG. Ví dụ như rượu vang Super Tuscany do những nhà làm rượu ở vùng Toscana sử dụng các giống nho của Pháp như Cabernet Sauvignon và Merlot chứ không phải giống Sangiovese bản địa của vùng. Do đó họ không được xếp hạng DOC và DOCG nhưng chất lượng rất tốt.

4. Rượu vang Ý được gọi tên như thế nào?

Tên của chai rượu vang Ý thường có ba kiểu

– Tên giống nho + di + vùng địa lý
Ví dụ: Brunello di Montalcino là rượu làm từ giống nho Brunello của vùng Montalcino.
– Tên vùng địa lý được bảo hộ DOC hoặc DOCG.
Ví dụ: Chianti DOC
Tên tự do: tên vườn nho, nhà làm rượu hoặc tên giống nho.
Đây thường là những chai vang IGT hoặc VDT.

5. Những vùng sản xuất rượu vang của Ý

5.1. Piemonte

Rượu vang Ý: có gì mà mê đắm?
Một số chai vang từ vùng Piemonte

Không chỉ nổi tiếng với đội bóng Juventus của thành Torino, vùng Piemonte cũng tự hào là vùng sản xuất rượu vang có số lượng DOC và DOCG nhiều nhất nước Ý. Do nằm dưới chân dãy An-pơ, khí hậu trong năm tương đối lạnh giá nhưng đất đai màu mỡ đã tạo điều kiện cho nghề trồng nho phát triển.

Những DOCG của vùng Piemonte phải kể đến Barolo, Barbaresco, Ghemme làm từ giống nho Nebbiolo.
Ngoài ra, còn có vùng Asti chuyên sản xuất vang trắng, chiếm 1/3 sản lượng vùng. Vùng sản xuất Asti còn có các loại rượu vang sủi bọt Spumante và Moscato có thể sử dụng thay cho champagne ở những sự kiện không quá trang trọng.

Một số loại rượu vang nổi tiếng khác của Piemtonte có thể kể đến: Dolcetto – rượu vang đỏ nhẹ, Gavi – rượu vang trắng khô, thoảng vị chanh và khoáng chất.

5.2. Veneto

Rượu vang Ý: có gì mà mê đắm?
Chai vang trắng Soave từ vùng Veneto

Đây là vùng hành chính nổi tiếng với thành phố cảng Venezia thơ mộng. Người dân Veneto không chỉ nổi tiếng với tài năng nghệ thuật, truyền thống văn hóa lâu đời mà còn cả một nền sản xuất rượu vang trứ danh.

Veneto có 3 DOCG là Bardolino Superiore, Recioto di Soave và Soave Superiore.

Trong đó Soave là vùng sản xuất rượu vang trắng khô nổi danh không hề thua kém vùng Chianti của xứ Toscana và Asti của xứ Piemonte. Ngoài ra còn có vùng Valpolicella sản xuất rượu vang đỏ trộn ngon khi uống trẻ. Vùng này còn sản xuất rượu vang đỏ Amarone đậm đà, phức tạp.

Một giống nho trắng nổi tiếng của vùng Veneto là Prosecco được dùng để sản xuất rượu trắng thường, sủi bọt nhẹ (frizzante) và sủi bọt (spumante).

Ngoài ra rượu vang trắng làm từ giống Pinot Grigio có vị chua sảng khoái cũng rất được yêu thích ở Veneto.

5.3. Toscana

Rượu vang Ý: có gì mà mê đắm?
Chai rượu Chianti kiểu truyền thống

Nhắc đến Toscana, chúng ta không chỉ nhắc đến thành phố Firenze và Phong trào Phục Hưng mà còn không thể bỏ qua cái tên Chianti, vùng sản xuất rượu vang từ giống nho Sangiovese. Rượu vang cua vùng Toscana được phổ biến một nhờ công rất lớn của những nhà làm phim Hollywood, những người luôn nhiệt tình ca ngợi lối sống Ý trong những thước phim của mình.

Ngoài những chai rượu Chianti truyền thống có hình bầu to và bọc rơm, các DOCG của vùng Toscana có thể kể đến Chianti Classico, Chianti và Brunello di Montalcino.

Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch vùng Tuscany

5.4. Sicilia

Rượu vang Ý: có gì mà mê đắm?
Một số chai rượu vang vùng Sicilia

Mặc dù ít phổ biến hơn ba vùng hành chính được liệt kê ở trên, Sicilia – miền đất đầy nắng gió trong những trang viết của Mario Puzo lại khiến những người mê rượu vang kinh ngạc. Phải kể đến giống nho Nero d’Avola, làm ra loại rượu vang đỏ đầy hương vị. Một loại rượu vang đỏ trộn khác cũng nổi danh không kém là Marsala, một thành phố ở cực Tây đảo Sicily.

Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch đảo Sicily

6. Rượu vang Ý kết hợp với loại đồ ăn nào?

Rượu vang Ý tất nhiên sẽ ngon nhất khi ăn cùng các món ăn của Ý như pasta, pizza, cơm trộn kiểu Ý và các món ăn kiểu Địa Trung Hải. Nếu bạn muốn thưởng thức rượu vang trong lúc rảnh rỗi, một mình thì có thể chọn các loại vang có tính chất nhẹ và thơm mát sảng khoái và kèm theo một số loại snack hay hạt. Trong một số sự kiện khai trương, tiệc đứng, có thể sử dụng các loại rượu vang sủi bọt của Ý thay cho champagne nếu muốn tiết kiệm chi phí.

Bài viết tham khảo nội dung cuốn sách Kể chuyện Rượu Vang của tác giả Nguyễn Ngọc Khánh Chi.

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

error: Content is protected !!